Het kiezen van een verslaggevingsstelsel is zelden de meest opwindende beslissing voor een financieel directeur of CFO, maar wel een waar u elk boekjaar mee te maken heeft. Just Audit licht de opties onder het Nederlands recht toe en legt uit wat elke keuze betekent voor de controle-uitvoering en voor de werkdruk van uw finance team.
Een Nederlandse dochteronderneming kan haar jaarrekening in beginsel opstellen op basis van de Nederlandse wet- en regelgeving (Titel 9 Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek en de Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving – Dutch GAAP) of op basis van de door de Europese Unie goedgekeurde IFRS-standaarden (IFRS-EU, conform artikel 2:362 lid 8 BW). Deze keuze heeft directe gevolgen voor de omvang van de toelichtingen, de aansluiting op de groepsrapportage en de specifieke controlewerkzaamheden van uw accountant.
De Keuzemogelijkheden onder het Nederlands Recht
De Nederlandse wetgever biedt ondernemingen verschillende routes voor de externe verslaggeving:
- Dutch GAAP (Titel 9 Boek 2 BW en RJ): De jaarrekening voldoet aan de wettelijke bepalingen van Boek 2 BW en de Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving van de Raad voor de Jaarverslaggeving (RJ). Dit is voor de meeste middelgrote en grote niet-beursgenoteerde ondernemingen het meest gangbare en pragmatische stelsel.
- IFRS-EU: De vennootschap past integraal alle door de Europese Unie goedgekeurde International Financial Reporting Standards toe, inclusief de bijbehorende uitgebreide toelichtingsvereisten (art. 2:362 lid 8 BW).
- Combinatiestelsel (art. 2:362 lid 8 en lid 10 BW): Een vennootschap die haar geconsolideerde jaarrekening opstelt conform IFRS-EU mag in haar enkelvoudige jaarrekening de waarderingsgrondslagen van IFRS hanteren, terwijl de presentatie en rubricering plaatsvinden volgens Titel 9 Boek 2 BW. Dit voorkomt dubbele grondslagen binnen de vennootschap.
Aansluiting op de Groepsrapportage
Wanneer de buitenlandse topholding rapporteert onder IFRS, zorgt het opstellen van de statutaire jaarrekening onder IFRS-EU voor één eenduidige set van cijfers. Er is dan geen sprake van afwijkende waarderingsgrondslagen voor bijvoorbeeld leasecontracten (IFRS 16), omzetverantwoording (IFRS 15) of impairment-toetsen (IAS 36).
Kiest u echter voor Dutch GAAP (RJ), dan dient uw finance team een reconciliatie bij te houden tussen de groepsrapportage (Group Reporting Package) en de lokale statutaire jaarrekening. Voor middelgrote entiteiten biedt Dutch GAAP vaak meer flexibiliteit en minder administratieve ballast bij bepaalde toelichtingen, waardoor de afweging tussen IFRS en RJ altijd maatwerk is.
De Omvang van de Toelichtingen (Disclosure Burden)
Een belangrijk controleaandachtspunt is de disclosedocumentatie. IFRS-jaarrekeningen vereisen uitgebreide kwantitatieve en kwalitatieve toelichtingen over financiële instrumenten (IFRS 7/9), reële-waardebepalingen en gevoeligheidsanalyses. Bij Dutch GAAP zijn deze vereisten voor niet-beursgenoteerde vennootschappen aanzienlijk compacter ingericht. Uw accountant toetst niet alleen de cijfers, maar moet ook elke verplichte toelichting inhoudelijk verifiëren.
Praktische Aandachtspunten voor uw Besluit
- Groepsbeleid: Controleer of het groepsbeleid van de buitenlandse moedermaatschappij een specifiek verslaggevingsstelsel voorschrijft voor deelnemingen.
- Gebruikers van de jaarrekening: Financiers, banken, aandeelhouders of subsidieverstrekkers kunnen specifieke voorkeuren hebben voor Dutch GAAP dan wel IFRS.
- Taal en functionele valuta: Op grond van artikel 2:362 lid 7 BW mag de jaarrekening worden opgesteld in een vreemde valuta indien de bedrijfsvoering dit rechtvaardigt, en in een andere taal dan het Nederlands (zoals het Engels) wanneer de algemene vergadering daartoe besluit.
- Tijdige afstemming: Maak de formele stelselkeuze vóór aanvang van het boekjaar, zodat de openingsbalans en vergelijkende cijfers niet tijdens de hectische eindejaarsafsluiting herrekend hoeven te worden.
Deskundige Begeleiding bij uw Stelselkeuze
Just Audit B.V. is een onafhankelijk, gespecialiseerd accountantskantoor met een Wta-vergunning van de AFM voor het uitvoeren van wettelijke jaarrekeningcontroles. Onze controlerend accountants zijn ingeschreven in het register van de NBA. Bekijk onze dienstverlening voor Nederlandse dochterondernemingen van internationale groepen of lees meer over onze wettelijke controlepraktijk.
